ข้อแนะนำการซ้อมอพยพกรณีแผ่นดินไหวสำหรับทีมบริหารอาคาร
- Chakrapan Pawangkarat
- Jul 10, 2025
- 1 min read
จักรพันธ์ ภวังคะรัตน์
Head of Property and Asset Management, JLL Thailand
เลขาธิการ สมาคมบริหารทรัพย์สินแห่งประเทศไทย
10 July 2025
วัตถุประสงค์: ข้อแนะนำนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมการ ดำเนินการ และประเมินผลการฝึกซ้อมอพยพหนีแผ่นดินไหว สำหรับทีมบริหารอาคาร โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้ใช้อาคารและเจ้าหน้าที่ เสริมสร้างความพร้อมรับมือภาวะฉุกเฉิน และสอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยสากล
1. การประเมินความเสี่ยงและการเตรียมความพร้อม
1.1 การตรวจสอบโครงสร้างและการปฏิบัติงาน:
ให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบโครงสร้างอาคารเพื่อประเมินความเปราะบางต่อแรงสั่นสะเทือน
ระบุจุดเสี่ยงภายในอาคาร เช่น ชั้นวางที่ไม่มั่นคง ของแขวน ผนังกระจก
1.2 การวิเคราะห์เส้นทางอพยพ:
วางแผนเส้นทางอพยพหลักและสำรองให้ชัดเจน
ตรวจสอบและกำจัดสิ่งกีดขวาง
ติดตั้งป้ายบอกทางและไฟฉุกเฉินตามบันไดหนีไฟ
1.3 อุปกรณ์ฉุกเฉินและเครื่องมือสื่อสาร:
ตรวจสอบอุปกรณ์ที่จำเป็น เช่น ชุดปฐมพยาบาล ถังดับเพลิง วิทยุสื่อสาร
ติดตั้งระบบแจ้งเตือนภัยหลายช่องทาง (ระบบเสียงตามสาย ข้อความ SMS แอปมือถือ)
ตรวจสอบแหล่งพลังงานสำรองสำหรับระบบสื่อสารและเตือนภัย
1.4 การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง:
แจ้งกำหนดการฝึกซ้อมแก่เจ้าของอาคารและผู้เช่า
ประสานงานกับหน่วยงานภายนอก เช่น หน่วยกู้ภัยหรือหน่วยงานปกครองท้องถิ่น หากจำเป็น
2. การพัฒนาแผนฉุกเฉิน (Emergency Action Plan)
2.1 การมอบหมายหน้าที่:
บทบาท | หน้าที่ |
ผู้อำนวยการสถานการณ์ | ควบคุมการฝึกซ้อมและดูแลให้ปฏิบัติตามขั้นตอน |
หัวหน้างานรักษาความปลอดภัย | ดูแลความเรียบร้อยของการอพยพและความปลอดภัยบริเวณบันได |
หัวหน้างานวิศวกรรม | ปิดระบบลิฟต์และตรวจสอบระบบอาคาร |
ผู้นำประจำชั้น (Warden) | นำพาผู้อยู่อาศัยออกจากอาคารและตรวจนับจำนวนคน |
เจ้าหน้าที่สื่อสาร | ส่งข้อความ ประกาศ และข้อมูลอัปเดตต่าง ๆ |
2.2 แนวทางสำหรับผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ:
จัดเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือผู้สูงอายุ ผู้พิการ และหญิงตั้งครรภ์
ตรวจสอบว่ามี Wheel Chair หรืออุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายเพียงพอ
2.3 การออกแบบสถานการณ์ฝึกซ้อม:
สร้างสถานการณ์สมจริง เช่น มีอาฟเตอร์ช็อก หรือทางหนีถูกปิด
กำหนดจุดรวมพลสำรองในกรณีที่จุดหลักไม่สามารถใช้ได้
3. ขั้นตอนการฝึกซ้อมอพยพหนีแผ่นดินไหว
3.1 การชี้แจงก่อนฝึกซ้อม:
แจกแจงเอกสารหรือประกาศล่วงหน้าอย่างน้อย 1 สัปดาห์ (ในกรณีที่เป็นการแจ้งล่วงหน้า)
ประชุมทีมงานเพื่อยืนยันบทบาทและขั้นตอนการดำเนินการ
3.2 การดำเนินการฝึกซ้อม:
เริ่มต้น:
ประกาศ: "ขณะนี้เป็นการฝึกซ้อมอพยพหนีแผ่นดินไหว กรุณาหลบใต้โต๊ะ ป้องกันศีรษะ และจับให้มั่น"
จำลองแรงสั่นสะเทือนเป็นเวลา 1 นาที
การอพยพ:
ประกาศ: "แรงสั่นสะเทือนสิ้นสุดแล้ว กรุณาอพยพออกจากอาคารโดยใช้บันไดหนีไฟ" หรือใช้ระบบสัญญาณแจ้งอพยพเหตุเพลิงไหม้ร่วมด้วย
ห้ามใช้ลิฟต์ ให้เจ้าหน้าที่ปิดระบบจากศูนย์ควบคุม
ผู้นำประจำชั้น (Wardens) ดูแลช่วยเหลือผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ
รวมพล:
ผู้นำประจำชั้น (Wardens) ตรวจนับจำนวนผู้อพยพ
รายงานผู้สูญหาย (ถ้ามี) ต่อศูนย์ควบคุม
3.3 การประกาศสิ้นสุดการฝึก:
ประกาศ: "การฝึกซ้อมเสร็จสิ้น ขอขอบคุณทุกท่านที่ให้ความร่วมมือ"
4. การประเมินผลและปรับปรุงหลังฝึกซ้อม
4.1 การสรุปผลทันที:
รวบรวมทีมงานสำคัญเพื่อสรุปผลภายใน 15–30 นาที
วิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้น เวลาในการอพยพ และประสิทธิภาพการสื่อสาร
4.2 รายงานการฝึกซ้อม:
บันทึกข้อมูล:
เวลาที่ใช้ในการอพยพ
ช่องว่างในการปฏิบัติงานตามบทบาท
ระบบที่ล้มเหลว เช่น สัญญาณเตือน หรือวิทยุสื่อสาร
ภาพถ่ายและแผนผัง (ถ้ามี)
4.3 แผนปรับปรุง:
ปรับปรุงแผนปฏิบัติการและเส้นทางอพยพ จากผลการฝึกซ้อม
กำหนดการอบรมซ้ำในจุดที่ยังขาดความพร้อม
4.4 การสื่อสารกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง:
แจ้งผลการฝึกซ้อมแก่เจ้าของอาคาร ผู้เช่า และหน่วยงานภาครัฐ (ถ้ามี)
เน้นย้ำความสำคัญของการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
5. แนวทางปฏิบัติเพิ่มเติม
บรรจุเนื้อหาฝึกซ้อมแผ่นดินไหวในโปรแกรมอบรมพนักงานใหม่
ฝึกซ้อมในช่วงกลางคืนหรือวันหยุด
อ้างอิงแนวปฏิบัติระดับสากล เช่น:
ความพร้อมไม่ใช่แค่เหตุการณ์ครั้งเดียว แต่คือวัฒนธรรมแห่งความปลอดภัยคู่มือนี้ควรถูกปรับปรุงอยู่เสมอทุกครั้งหลังการฝึกซ้อม การเปลี่ยนแปลงระบบอาคาร หรือกลุ่มผู้เช่าใหม่
เตรียมพร้อมไว้เสมอ ปลอดภัยไว้ก่อน
