ควรอพยพออกจากอาคารเมื่อเกิดแผ่นดินไหวหรือไม่?
- Chakrapan Pawangkarat
- Jul 2, 2025
- 1 min read
จักรพันธ์ ภวังคะรัตน์
Head of Property and Asset Management, JLL Thailand
เลขาธิการ สมาคมบริหารทรัพย์สินแห่งประเทศไทย
2 July 2025
เมื่ออาคารเริ่มสั่นไหว หลายคนอาจเกิดคำถามขึ้นมาทันทีว่า "ควรรีบวิ่งออกจากอาคารเลยไหม?" บทความนี้จะพาคุณมาทำความเข้าใจแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องในสถานการณ์แผ่นดินไหว โดยอ้างอิงจากหลักสากล และจากกรณีที่เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย
อยู่หรือออก: อะไรปลอดภัยกว่ากัน?
การตัดสินใจว่าจะอพยพหรืออยู่กับที่ในช่วงเกิดแผ่นดินไหว ขึ้นอยู่กับคำถามสำคัญเพียงข้อเดียว คือ
"ตอนนี้...ที่ไหนปลอดภัยกว่า?"
หากคุณอยู่ในอาคารที่มั่นคง ได้มาตรฐานวิศวกรรม และไม่มีวัตถุเสี่ยงตกใส่เหนือศีรษะ การอยู่กับที่อาจปลอดภัยกว่าการอพยพ เพราะการวิ่งออกจากอาคารขณะเกิดแผ่นดินไหวอาจนำไปสู่:
การสะดุดล้มบนบันไดหรือพื้นที่ไม่มั่นคง
การตกจากที่สูง
ความตื่นตระหนกที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุซ้ำซ้อน
อาคารแกว่ง ไม่ใช่สัญญาณอันตรายเสมอไป
อาคารสูงถูกออกแบบให้ "ยืดหยุ่น" ต่อแรงสั่นสะเทือน ซึ่งหมายความว่า การที่อาคารแกว่งเล็กน้อยไม่ใช่สิ่งผิดปกติ — แม้แต่ในวันที่มีลมแรงหรือพายุไต้ฝุ่น อาคารก็สามารถสั่นไหวได้โดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหาย
ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวเล็กๆ ที่ศูนย์กลางอยู่ไกล หลายครั้งที่ผู้คนในอาคารรู้สึกถึงการสั่นเล็กน้อยเท่านั้น และหลังจากการสั่นหยุดลง ชีวิตก็สามารถดำเนินต่อไปได้ตามปกติ
ทำไมหลายคนรีบอพยพ? ความกลัวจากอดีต
เหตุการณ์แผ่นดินไหวใหญ่เมื่อวันที่ 28 มีนาคมที่ผ่านมา ได้สร้างความตื่นกลัวอย่างมาก หลายคนจำภาพข่าวและความรู้สึกหวาดกลัวนั้นได้ขึ้นใจ ส่งผลให้เกิดพฤติกรรม "รีบอพยพทันที" แม้สถานการณ์ในครั้งถัดมาจะไม่รุนแรงเท่าเดิม
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ การประเมินสถานการณ์อย่างมีสติและเลือกทำสิ่งที่ปลอดภัยที่สุดในขณะนั้น
แนวทางปฏิบัติจากคำแนะนำสากล
ขณะเกิดแผ่นดินไหว
อย่าวิ่งหนีทันที แต่ให้อยู่กับที่และ "หาที่กำบัง"
ป้องกันตัวเองจากวัตถุที่อาจตกลงมา เช่น โคมไฟ ฝ้าเพดาน หรือชั้นหนังสือ
ซ่อนตัวใต้โต๊ะหรือใกล้ผนังด้านในที่ไม่มีของแขวนอยู่เหนือศีรษะ
หลังแผ่นดินไหว
ตรวจสอบความปลอดภัยรอบตัว เช่น
ไฟไหม้
กลิ่นแก๊สรั่ว
กระจกแตกหรือวัตถุหล่นใกล้ตัว
หากพบความเสี่ยง ให้รีบอพยพทันที แต่หากไม่พบสิ่งผิดปกติ อาจยังไม่จำเป็นต้องออกจากอาคาร
กฎสำคัญหากต้องอพยพ
ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด
ลิฟต์อาจค้างทันทีหากระบบไฟฟ้าขัดข้อง หรือเกิดเพลิงไหม้
ใช้เฉพาะบันไดหนีไฟ
ประตูบันไดหนีไฟต้องไม่ถูกล็อก (ทั้งระบบกุญแจธรรมดาหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์)
ประตูทางออกจากบันไดหนีไฟไปภายนอกต้องเปิดใช้งานได้เสมอ
ต้องไม่มีของวางกีดขวางภายในบันไดหนีไฟ
ระบบสื่อสารต้องพร้อม
ระบบประกาศเสียง (PA) หรือสัญญาณเตือนไฟไหม้ต้องทำงานได้ทันที
การสื่อสารชัดเจน จะช่วยลดความตื่นตระหนกในหมู่ผู้พักอาศัย
บทบาทของผู้บริหารอาคาร
ผู้บริหารอาคารมีหน้าที่สำคัญหลังเกิดแผ่นดินไหว โดยเฉพาะในเรื่องของ "การประเมินความเสียหาย" ได้แก่:
ตรวจสอบบันไดหนีไฟ ลิฟต์ ถังเก็บน้ำ โครงสร้างหลักของอาคาร
หากไม่พบความเสียหายหรือความเสี่ยงเพิ่มเติม สามารถแจ้งยกเลิกคำสั่งอพยพ หรืออนุญาตให้ผู้พักอาศัยกลับเข้าอาคารได้อย่างปลอดภัย
สรุป: อยู่หรือออก?
หากเกิดแผ่นดินไหว จำไว้ว่า:
อย่าวิ่งหนีด้วยความตื่นตระหนก
ประเมินสถานการณ์อย่างใจเย็น
ใช้เหตุผลตัดสินว่า "ที่ที่คุณอยู่ตอนนี้" ปลอดภัยหรือไม่
เชื่อฟังคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่และระบบเตือนภัยของอาคาร
และเหนือสิ่งอื่นใด... ฝึกซ้อม เตรียมพร้อม และมีแผนอพยพที่ชัดเจนเสมอ จะช่วยให้ทุกคนผ่านเหตุการณ์ฉุกเฉินไปได้อย่างปลอดภัยที่สุดค่ะ
หากสนใจดูวิดีโอเรื่องนี้ คลิกที่นี่ 👉 https://www.youtube.com/watch?v=nqXVaEULCDA
