ดาต้าเซ็นเตอร์ศูนย์เหรียญ กับ บทเรียนจากทัวร์ศูนย์เหรียญ: เราจะออกแบบอนาคตดิจิทัลของไทยอย่างไร

จักรพันธ์ ภวังคะรัตน์

Head of Property Management, JLL Thailand

เลขาธิการ สมาคมบริหารทรัพย์สินแห่งประเทศไทย

22 February 2026

ประเทศไทยเคยผ่านบทเรียนสำคัญจาก “ทัวร์ศูนย์เหรียญ”ตัวเลขนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น โรงแรมเต็ม เมืองคึกคักแต่เมื่อมองลึกลงไป รายได้จำนวนมากไม่ได้กระจายสู่เศรษฐกิจท้องถิ่นอย่างแท้จริง

วันนี้เรากำลังยืนอยู่หน้าคำถามในรูปแบบใหม่

ดาต้าเซ็นเตอร์กำลังหลั่งไหลเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไทยถูกมองว่าเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ

คำถามคือเรากำลังจะสร้าง “ดาต้าเซ็นเตอร์ศูนย์เหรียญ” หรือไม่

เมื่อไฟของเรา ดินของเรา น้ำของเรา ถูกใช้ แต่คุณค่าอยู่ที่ใด

ดาต้าเซ็นเตอร์ไม่ใช่อาคารธรรมดามันคือโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติที่ใช้ทรัพยากรเข้มข้น

หากโครงการมีลักษณะดังนี้

• ตั้งอยู่บนที่ดินไทย

• ใช้ไฟจากโครงข่ายไทย

• ได้รับสิทธิประโยชน์จากรัฐไทย

แต่ในขณะเดียวกัน

• กำไรหลักไหลกลับบริษัทแม่

• เทคโนโลยีและองค์ความรู้ไม่ถูกถ่ายทอด

• งานออกแบบขั้นสูงนำเข้าจากต่างประเทศ

• วิศวกรไทยมีบทบาทเพียงระดับปฏิบัติการ

ภาพนี้สะท้อนแก่นของคำว่า “ดาต้าเซ็นเตอร์ศูนย์เหรียญ” อย่างชัดเจน

• กิจกรรมเกิดในประเทศ

• ทรัพยากรถูกใช้ในประเทศ

• แต่มูลค่าเพิ่มหลักไม่ได้อยู่ในประเทศ

การแข่งขันใน SEA: ชนะอย่างไรโดยไม่ลดคุณค่า

การแข่งขันกับมาเลเซีย เวียดนาม และสิงคโปร์ เป็นความจริงเชิงยุทธศาสตร์

ประเทศเหล่านี้กำลังเดินเกมต่างกัน เช่น

• มาเลเซียเร่งด้านพลังงานสะอาดและความรวดเร็วในการอนุมัติ

• เวียดนามสร้างกรอบกฎหมายดิจิทัลที่ชัดเจน

• สิงคโปร์คัดเลือกโครงการตามประสิทธิภาพและทรัพยากรที่จำกัด

คำถามสำคัญคือ

• เราจะชนะด้วยการลดเงื่อนไข

• หรือชนะด้วยการออกแบบกติกาที่ฉลาดกว่า

การแข่งแบบลดมาตรฐานอาจทำให้ชนะดีลระยะสั้น แต่ประเทศอาจแบกรับต้นทุนโครงสร้างระยะยาว

ประเทศที่ประสบความสำเร็จไม่ได้วัดที่จำนวนเมกะวัตต์ แต่วัดที่คุณค่าที่ตกอยู่กับเศรษฐกิจภายใน

พลังงานคือหัวใจของสมการ

ดาต้าเซ็นเตอร์คือผู้ใช้ไฟรายใหญ่ระดับเมือง

หากอนุญาตเชื่อมต่อโดยไม่เพิ่มกำลังผลิตหรือพลังงานสะอาดใหม่ระบบไฟฟ้าทั้งประเทศจะรับภาระ

นโยบายที่รอบคอบควรตั้งเงื่อนไขชัดเจน เช่น

• การเชื่อมต่อใหม่ต้องมาพร้อมแผนจัดหาพลังงานใหม่

• ต้องมีเครื่องมือให้ซื้อพลังงานสะอาดได้จริง

• ต้องออกแบบระบบให้ช่วยเสริมเสถียรภาพกริด

นี่ไม่ใช่เพียงเรื่องสิ่งแวดล้อมแต่มันคือความมั่นคงทางเศรษฐกิจระยะยาว

ความเร็วต้องมาพร้อมความชัดเจน

นักลงทุนระดับโลกต้องการสองสิ่งพร้อมกัน

• ความเร็ว

• ความแน่นอน

ประเทศไทยแข่งขันได้ หากมี

• กระบวนการอนุมัติที่มี SLA ชัดเจน

• ระบบ One-stop ที่โปร่งใส

• กติกาที่คาดการณ์ได้ระยะยาว

Fast Lane ที่ไม่มีเงื่อนไข คือการเร่งโดยไม่คิด

Fast Lane ที่มีกติกาชัด คือความเป็นมืออาชีพของรัฐ

จากผู้ติดตั้ง สู่ผู้ออกแบบ

หากไม่ต้องการให้ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นเพียงโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ วิชาชีพวิศวกรรมไทยต้องถูกยกระดับ

สิทธิประโยชน์ควรถูกผูกกับ

• การตั้งศูนย์ฝึกอบรมเฉพาะทาง

• การมีส่วนร่วมของวิศวกรไทยในงานออกแบบระบบขั้นสูง

• การวิจัยร่วมด้านประสิทธิภาพในภูมิอากาศร้อนชื้น

เมื่อวิศวกรไทยก้าวสู่ระดับ System Architect หรือ Energy Strategist มูลค่าจะเริ่มหมุนในประเทศ

วัดผลด้วยตัวเลข ไม่ใช่คำสัญญา

คำว่ายั่งยืนต้องมีตัวชี้วัดที่ตรวจสอบได้ เช่น

• ประสิทธิภาพพลังงาน

• การใช้น้ำ

• ความเข้มคาร์บอน

มาตรฐานที่ชัดเจนจะเปลี่ยนการแข่งขันจาก

• ใครสร้างได้เร็วที่สุด

ไปสู่

• ใครออกแบบได้ดีที่สุด

ระบบนิเวศสำคัญกว่าจำนวนโครงการ

ดาต้าเซ็นเตอร์จะสร้างคุณค่ามากเมื่อเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจจริง เช่น

• สตาร์ทอัพด้าน AI

• บริษัทเทคโนโลยีไทย

• งานวิจัยมหาวิทยาลัย

• ลูกค้าองค์กรในประเทศ

หากโครงสร้างพื้นฐานแยกขาดจากระบบเศรษฐกิจมันจะเป็นเพียงศูนย์ข้อมูลที่ไม่สร้างการเติบโตเชิงคุณภาพ

ทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศไทย

ประเทศไทยมีสองทางเลือกชัดเจน

เส้นทางแรก

• เป็นพื้นที่ตั้งโครงสร้างพื้นฐานที่ใช้ไฟจำนวนมาก

• แข่งขันด้วยการลดเงื่อนไข

• หวังพึ่งเม็ดเงินลงทุนระยะสั้น

เส้นทางที่สอง

• ออกแบบกติกาให้การลงทุนสร้างคน

• สร้างความรู้

• เสริมความแข็งแกร่งของระบบพลังงานและดิจิทัลในระยะยาว

บทเรียนจากทัวร์ศูนย์เหรียญสอนเราแล้วว่าตัวเลขปริมาณไม่ได้สะท้อนคุณค่าที่แท้จริงเสมอไป

ดาต้าเซ็นเตอร์ศูนย์เหรียญจะเกิดขึ้นหรือไม่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับนักลงทุน

ขึ้นอยู่กับกติกาที่เรากำหนดในวันนี้

เมื่อไฟในดาต้าเซ็นเตอร์เปิดตลอด 24 ชั่วโมง

คำถามที่สำคัญกว่าคือ มูลค่าที่แท้จริงอยู่ในประเทศไทยมากเพียงใด