เทคโนโลยีกำลังเปลี่ยนโฉม “พื้นที่ทำงาน” อย่างไรในอนาคต

จักรพันธ์ ภวังคะรัตน์

Head of Property Management, JLL Thailand

เลขาธิการ สมาคมบริหารทรัพย์สินแห่งประเทศไทย

25 February 2026

องค์กรเทคโนโลยีกำลังปรับแนวคิดเรื่องอสังหาริมทรัพย์และสถานที่ทำงานครั้งใหญ่ จากที่เคยมองว่าเป็นเพียงต้นทุน กลายมาเป็น “สินทรัพย์เชิงกลยุทธ์” ที่ช่วยสนับสนุนนวัตกรรม ประสบการณ์ของบุคลากร และการเติบโตระยะยาว

ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เร่งการเปลี่ยนผ่านทางธุรกิจ และรูปแบบการทำงานแบบ Hybrid กลายเป็นมาตรฐานใหม่ บริษัทเทคโนโลยีจำนวนมากจึงกำลังทบทวนว่า พื้นที่ควรถูกออกแบบ ใช้ประโยชน์ และบริหารจัดการอย่างไร เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ขององค์กร

1. ใช้พื้นที่ให้น้อยลง แต่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

เมื่อ AI กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ ธุรกิจจำเป็นต้องจัดสรรทรัพยากรไปสู่การลงทุนด้านนวัตกรรมมากขึ้น การบริหารพอร์ตอสังหาริมทรัพย์จึงมุ่งไปที่การ “ลดขนาดอย่างชาญฉลาด”

หลายองค์กรเลือก:

• รวมสำนักงานหลายแห่งเข้าด้วยกัน

• ลดพื้นที่รวม (Gross Floor Area)

• ปรับลดต้นทุนการดำเนินงาน

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้พื้นที่จะลดลง แต่อัตราการใช้งาน (utilization rate) กลับเพิ่มสูงขึ้น สะท้อนว่าการวางแผนพื้นที่อย่างมีข้อมูลและมีกลยุทธ์ ช่วยให้เกิดประสิทธิภาพมากกว่าการมีพื้นที่จำนวนมากโดยไม่ถูกใช้งานเต็มศักยภาพ

พื้นที่ทำงานแบบ Fixed desk ลดลง ขณะที่:

• โต๊ะทำงานแบบไม่ประจำที่ (Hot desk)

• พื้นที่ทำงานร่วมกัน (Collaboration hubs)

• โซนทำงานแบบยืดหยุ่น

ได้รับความนิยมมากขึ้น เพื่อรองรับรูปแบบการทำงานที่คล่องตัว

2. นิยามใหม่ของ “ออฟฟิศ” ในโลก Hybrid

แม้ออฟฟิศจะไม่ใช่สถานที่ทำงานเพียงแห่งเดียวอีกต่อไป แต่บทบาทของมันยังคงสำคัญ โดยเฉพาะในเรื่อง:

• การสร้างวัฒนธรรมองค์กร

• การทำงานร่วมกัน

• การระดมความคิดและนวัตกรรม

หลายองค์กรพยายามออกแบบพื้นที่ที่ “ดึงดูดให้คนอยากเข้ามา” ไม่ใช่แค่เพราะบังคับ แต่เพราะพื้นที่นั้นตอบโจทย์การทำงานจริง

แม้กิจกรรมพิเศษ อาหาร หรือสวัสดิการจะช่วยเพิ่มความน่าสนใจ แต่สิ่งที่สร้างคุณค่าอย่างยั่งยืนคือการออกแบบพื้นที่ที่:

• สนับสนุนการโฟกัสงาน

• เอื้อต่อการทำงานเป็นทีม

• สร้างปฏิสัมพันธ์ที่มีคุณภาพ

องค์กรที่เข้าใจสมดุลระหว่าง “พื้นที่” และ “วัฒนธรรม” จะสามารถสร้างประสบการณ์การทำงานที่มีความหมายมากกว่าเพียงสิ่งจูงใจชั่วคราว

3. ห้องแล็บและพื้นที่ R&D กลายเป็นหัวใจสำคัญ

การเติบโตของ AI และเทคโนโลยีขั้นสูง ทำให้การลงทุนในพื้นที่วิจัยและพัฒนา (R&D) เพิ่มสูงขึ้น

ห้องแล็บและพื้นที่ทดลองไม่ใช่เพียงสิ่งปลูกสร้าง แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานของนวัตกรรม อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือ หลายองค์กรยังไม่มีระบบข้อมูลที่ช่วยติดตามการใช้งานพื้นที่เหล่านี้อย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อพื้นที่มีต้นทุนสูง แต่ไม่มีข้อมูลรองรับการบริหารจัดการ อาจนำไปสู่การใช้ทรัพยากรต่ำกว่าศักยภาพที่ควรจะเป็น

4. ข้อมูล (Data) คือกุญแจของกลยุทธ์พื้นที่

อนาคตของการวางแผนพื้นที่ทำงานจะขับเคลื่อนด้วยข้อมูล

องค์กรที่สามารถวิเคราะห์:

• พฤติกรรมการใช้พื้นที่

• รูปแบบการเข้าใช้งาน

• ความต้องการของพนักงาน

จะสามารถออกแบบและบริหารพื้นที่ได้สอดคล้องกับเป้าหมายธุรกิจอย่างแท้จริง

การตัดสินใจบนพื้นฐานข้อมูลช่วยให้:

• ลดความสูญเปล่า

• ปรับขนาดพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม

• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร

ในโลกที่รูปแบบการทำงานเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความยืดหยุ่นและความสามารถในการปรับตัวคือความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์

5. พื้นที่ทำงานแห่งอนาคต: เวทีของความร่วมมือระหว่าง “คน” และ “เทคโนโลยี”

สำนักงานยุคใหม่ไม่ได้เน้นเพียงประสิทธิภาพ แต่เน้น “จุดประสงค์”

พื้นที่เหล่านี้ถูกออกแบบให้:

• สนับสนุนการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์และเครื่องจักร

• ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์

• สร้างประสบการณ์การทำงานที่เชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ

แนวคิดด้านความยั่งยืน ประสิทธิภาพพลังงาน และความยืดหยุ่นของผังพื้นที่ ถูกผสานเข้ากับการออกแบบเพื่อรองรับอนาคต

องค์กรที่มองพื้นที่ทำงานเป็น “แพลตฟอร์มเชิงกลยุทธ์” มากกว่าสินทรัพย์ทางกายภาพ จะสามารถใช้มันเป็นเครื่องมือสร้างวัฒนธรรม ขับเคลื่อนนวัตกรรม และเพิ่มผลิตภาพได้อย่างแท้จริง

บทสรุป

อุตสาหกรรมเทคโนโลยีกำลังปรับโครงสร้างแนวคิดเรื่องอสังหาริมทรัพย์อย่างจริงจัง

การลดขนาดอย่างมีกลยุทธ์การสนับสนุน Hybrid Workการใช้ข้อมูลขับเคลื่อนการตัดสินใจและการลงทุนในพื้นที่นวัตกรรม

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่าพื้นที่ทำงานไม่ใช่เพียง “สถานที่” แต่เป็นองค์ประกอบสำคัญของกลยุทธ์องค์กรในยุค AI

องค์กรที่เข้าใจการบูรณาการระหว่างพื้นที่ เทคโนโลยี และพฤติกรรมมนุษย์ จะเป็นผู้ที่พร้อมที่สุดสำหรับอนาคต