เมื่อ Ego ของคนเก่ง กลายเป็นความเสี่ยงขององค์กร

จักรพันธ์ ภวังคะรัตน์

Head of Property Management, JLL Thailand

เลขาธิการ สมาคมบริหารทรัพย์สินแห่งประเทศไทย

22 May 2026

องค์กรจำนวนมากไม่ได้อ่อนแอลงจากคู่แข่งเพียงอย่างเดียว ความเสียหายส่วนหนึ่งเกิดจาก “ego ภายใน” ของคนเก่งในองค์กรเอง

หนังสือ The Iliad ซึ่งถูกเขียนขึ้นเมื่อเกือบ 3,000 ปีก่อน ถูกจดจำในฐานะมหากาพย์สงครามกรีกโบราณ เต็มไปด้วยนักรบ เทพเจ้า และสนามรบ ทว่าเมื่ออ่านลึกลงไป แก่นสำคัญของเรื่องกลับเกี่ยวข้องกับ “ภาวะผู้นำ” “อารมณ์ของมนุษย์” และ “ผลกระทบของ ego ต่อทีม”

เรื่องทั้งหมดเริ่มต้นจาก Achilles นักรบที่เก่งที่สุดของฝ่ายกรีก โกรธ Agamemnon ผู้นำกองทัพ เพราะรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้รับเกียรติที่สมควรได้รับ ความขัดแย้งที่เริ่มจากเรื่องส่วนตัว ค่อยๆ ลุกลามไปทั้งกองทัพ Achilles ถอนตัวจากสงคราม คนที่เก่งที่สุดหยุดร่วมมือ ทีมเริ่มอ่อนแอ ทหารจำนวนมากเสียชีวิต และสถานการณ์ทั้งหมดทรุดลงเรื่อยๆ

ภาพแบบนี้เกิดขึ้นจริงในโลกองค์กรอยู่เสมอ

ต้นตอของปัญหาในองค์กรจำนวนมาก ไม่ได้มาจาก strategy ผิด หรือ market เปลี่ยนเพียงอย่างเดียว หากเกิดจากคนเก่งทำงานร่วมกันไม่ได้ ผู้นำบางคนให้ ego สำคัญกว่าภารกิจ บางคนยึดติดกับศักดิ์ศรีมากกว่าผลลัพธ์ หลายทีมมี talent สูงมาก ทว่าพลังจำนวนมหาศาลกลับถูกใช้ไปกับการแข่งขันภายใน ความไม่ไว้ใจกัน และ emotional conflict จนองค์กรสูญเสียพลังไปกับ “สงครามภายใน” มากกว่าการสร้างคุณค่าให้ลูกค้าหรือธุรกิจ

หนึ่งในบทเรียนสำคัญที่สุดของ The Iliad คือ คนที่เก่งที่สุด อาจไม่ได้สร้างผลลัพธ์ดีที่สุดเสมอไป หากไม่สามารถบริหารอารมณ์ตัวเองได้

Achilles แข็งแกร่งจนแทบไม่มีใครสู้ได้ ความโกรธกลับเข้ามาควบคุมการตัดสินใจของเขา อารมณ์ทำให้เขาถอนตัวจากทีม และท้ายที่สุดคนที่ต้องจ่ายราคาคือคนรอบตัวทั้งกองทัพ

ในโลกการทำงานจริง เรื่องนี้เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา

ผู้นำที่ emotional unstable สามารถทำลายทั้งทีมได้รวดเร็ว หัวหน้าที่ใช้อารมณ์เวลามีปัญหา ทำให้ทีมเริ่มปกปิดข้อมูล ผู้บริหารที่ยึด ego มากเกินไป ทำให้ leadership team ทำงานร่วมกันไม่ได้ คนเก่งที่ collaborate กับใครไม่ได้ มักค่อยๆ กลายเป็นต้นทุนขององค์กรในระยะยาว

อีกบทเรียนที่ลึกซึ้งในหนังสือ The Iliad คือ “Leadership วัดกันในวันที่เกิดความสูญเสีย”

ตอนท้ายของเรื่อง Achilles สามารถฆ่า Hector ศัตรูสำคัญได้สำเร็จ เขาชนะในสนามรบ ทว่ากลับเต็มไปด้วยความว่างเปล่า ความโกรธ และความสูญเสีย เพราะ Patroclus เพื่อนสนิทของเขาเสียชีวิตไปแล้ว

หนังสือกำลังสะท้อนว่า ชัยชนะที่แลกมาด้วยการสูญเสียคน สูญเสียความสัมพันธ์ หรือสูญเสีย humanity ของตัวเอง มักทิ้งบาดแผลระยะยาวไว้เสมอ

ในโลกองค์กร หลายคนเคยชนะ argument แล้วเสียทีมไป ชนะ KPI แล้วคนเก่งทยอยลาออก ชนะ negotiation แล้ว relationship พัง หรือผลักดัน performance จนทีมหมดพลังและ burnout

Leadership ที่ดี จึงเกี่ยวข้องกับการทำให้ทีมยังอยากเดินไปด้วยกัน หลังผ่านช่วงเวลาที่ยากที่สุด

อีกช่วงที่มีความหมายมากที่สุดของ The Iliad คือฉากที่ Priam พ่อของ Hector เดินเข้าไปหา Achilles เพื่อขอร่างลูกชายคืน เขาคุกเข่าต่อหน้าคนที่ฆ่าลูกตัวเอง Achilles จึงเริ่มมองเห็นความเป็นมนุษย์ของศัตรู และความโกรธทั้งหมดค่อยๆ สลายลง

ฉากนี้สะท้อนเรื่องสำคัญมากสำหรับผู้นำ คือ ความสามารถในการ “มองเห็นมนุษย์” ท่ามกลาง conflict

องค์กรจำนวนมากเต็มไปด้วยความขัดแย้งระหว่างฝ่าย ระหว่างคน ระหว่างรุ่น หรือระหว่าง leadership team เมื่อเราหยุดมองอีกฝ่ายเป็น “ปัญหา” แล้วเริ่มเข้าใจว่าอีกฝ่ายก็มีความกลัว ความกดดัน และความเจ็บปวดเหมือนกัน วิธีการสื่อสารและการตัดสินใจจะเปลี่ยนไปทันที

The Iliad จึงเป็นมากกว่าหนังสือสงครามโบราณ มันคือบทเรียนเรื่อง leadership, ego, emotional control และ humanity ที่ยังร่วมสมัยอย่างมาก

เพราะสุดท้ายแล้ว องค์กรที่แข็งแรง คือองค์กรที่คนเก่งสามารถทำงานร่วมกันได้ โดยไม่ปล่อยให้ ego สำคัญกว่าภารกิจของทีม